ՀՀ-ն աշխարհում առաջին տեղում է երիտասարդների թվի նվազման ցուցանիշով․ ժողովրդագրության մռայլ պատկերը․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Լուրեր

16.11.2026 | 14:34
Վրաստանը Հայաստանին է հանձնել սպանության և սպանության փորձի համար հետախուզվող անձի
16.11.2026 | 14:24
Ջենսեն Հուանգը քննարկում է Nvidia վերադառնալու հնարավորությունը․ FT
16.11.2026 | 14:16
Երեխան պետք է գնա դպրոց մի տեղ, որտեղ ոտքով կարող է հասնել․ Տիգրան Ավինյան․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
16.11.2026 | 14:08
Բռնցքամարտիկ Արթուր Բազեյանը հանդես է եկել Եվրոպայի հավաքականի կազմում
16.11.2026 | 14:03
«Անթաքույց բռնությունն ու վիրավորանքը չեն կարող արդարացվել»․ ՀՌՀ-ն քննադատել է Հանրայինի «Մեծ բանավեճ» հաղորդման հեռարձակումը
16.11.2026 | 14:00
Տնկվել է 2600 ծառ․ Տորք Անգեղի այգու շինարարությունը շարունակվում է․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
16.11.2026 | 13:56
ՀՀ սահմանը հատած ադրբեջանցի զինծառայողի գործն ուղարկվել է դատարան
16.11.2026 | 13:51
Մուրացկանի դեմքով անընդհատ չպիտի կանգնենք. Ավինյանը՝ կառավարությունից ֆինանսավորում ստանալու մասին․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
16.11.2026 | 13:40
ՌԴ նախագահի աշխատակազմը պատգամավորներին կոչ է արել պատրաստվել Ուկրաինայի դեմ պատերազմում «հաղթանակին»
16.11.2026 | 13:31
Ալեքսանդր Միշիև. «Անիրական զգացողություն է խաղալ ազգային հավաքականում». ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
16.11.2026 | 13:22
Նարատիվ է տարածվում, թե Երևանի իշխանությունը մարդկանց սորտավորում է․ Սուրեն Գրիգորյան․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
16.11.2026 | 13:18
Հայաստանի ձյուդոյի ֆեդերացիայի նախագահը վերընտրվել է
16.11.2026 | 13:14
ՆԳՆ-ի և Ճանապարհային ոստիկանության անունից կեղծ հաղորդագրություններ են տարածվում․ քաղաքացիներից փորձում են գումար հափշտակել
16.11.2026 | 13:05
Առաջին 20 տեսանյութերն ուղարկվել են ՆԳՆ. փոխքաղաքապետը՝ արգելված վայրերում կայանումների մասին․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
16.11.2026 | 13:01
Արթուր Վաղարշյանն ընտրվել է ՍԴ փոխնախագահ
Բոլորը

Հայաստանում ժողովրդագրական պատկերը, մեղմ ասած, անհանգստացնող է։ Բնակչության թիվը նվազում է, գնալով աճում է, այսպես ասած, կախյալությունը, երբ մեծանում է տարեց բնակչությունը, փոքրանում է երիտասարդների թիվը։ ՄԱԿ-ի բնակչության հիմնադրամի տվյալներով՝ երիտասարդների նվազման ցուցանիշով Հայաստանն աշխարհում առաջին տեղում է։

Որպեսզի բնակչության թվաքանակն աճի կամ գոնե չնվազի, պետք է ապահովվի պարզ վերարտադրության մակարդակը, այսինքն՝ ծնելիության գործակիցը լինի 2 և ավելի, մինչդեռ Հայաստանում պատկերը հուսադրող չէ․ 2020 թվականին ծնելիության գործակիցը 1,65 է եղել։

2000-ին գրանցվել է ծնելիության ամենացածր ցուցանիշը՝ 1,31: Սա նշանակում է, որ երբ այդ թվականին ծնվածները հաստատ ծնունակ տարիքի, որը Հայաստանում համարվում է 27-30 տարեկանը, կստացվի, որ 2027-28 թվականներին կունենանք ամուսնությունների ամենացածր թիվը, ըստ այդմ՝ կնվազի նաև ծնելիությունը։

Հայաստանում ժողովրդագրական պատկերի վրա բացասական ազդեցություն են թողել նաև համավարակն ու արցախյան 44-օրյա պատերազմը՝ անդրադառնալով մահերի ցուցանիշի վրա։ 2020-ին մահերի թիվն աճել է 10․000-ով։

Հայաստանի համար ժողովրդագրական հիմնական մարտահրավերը շարունակում է մնալ արտագաղթը։ Վերջին 21 տարիների ընթացքում միայն 2020 թվականին, այն էլ՝ համավարակով պայմանավորված, արտագաղթը դրական ցուցանիշ է գրանցել, այսինքն՝ ավելի շատ մարդ եկել է Հայաստան, քան գնացել։ Մնացած բոլոր տարիներին հակառակ պատկերն է։

Միակ դրական ցուցանիշը, որ արձանագրվել է վերջին տարիների ընթացքում, ծնված աղջիկների և տղաների հարաբերակցության մեծ տարբերության կրճատումն է։ Եթե նախկինում 120 տղայի հաշվով ծնվում էր 100 աղջիկ, ապա հիմա տղաների թիվը միջինում 104-ի է հասել։ Ինչ վերաբերում է կանխատեսումներին, ապա կյանքի միջին տևողությունը կբարձրանա։ Մյուս բոլոր կանխատեսումները հուսադրող չեն, մասնավորապես՝ բնակչության թվաքանակն ու ծնունդների թիվն առաջիկայում էլ Հայաստանում, Ռուսաստանում և Վրաստանում շարունակելու է նվազել։ Պակասող բնակչությունն իր հետ բերում է մի շարք վտանգներ ու խնդիրներ՝ բնակչության ծերացում, մեկ շնչին ընկնող ծախսերի ավելացում, ազգային անվտանգության խնդիրներ և ապագա տնտեսական աճի հնարավորություների նվազում։

Կառավարությունն այս խնդրի լուծման ուղղությամբ քայլեր փորձում է անել, որոնց արդյունքները կերևան որոշ ժամանակ անց․ օրինակ՝ այս տարվա հունվարից ծնված երեխաներին մինչև 6 տարեկան դառնալը ամսական 60․000 դրամի չափով միանվագ աջակցություն է տրամադրվում, գյուղական բնակավայրերում չաշխատող մայրերին երեխայի խնամքի նպաստ է հատկացվում, ֆինանսական աջակցություն է ցուցաբերվում հիփոթեքային ծրագրերից օգտվելիս։ Նախատեսվում են նոր՝ երկարաժամկետ ու կարճաժամկետ ծրագրեր ևս։ Դրանք մշակման փուլում են։

Մանրամասները՝ տեսանյութում։

Սաթենիկ Հայրապետյան