Ինչպես են լրտեսել Խամենեիին. Իրանի դասերն ու Հայաստանի փորձը. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Իսրայելը Իրանի գերագույն հոգևոր առաջնորդ այաթոլլահ Ալի Խամենեիին լրտեսելու համար  օգտագործել է  Թեհրանի ճանապարհային   տեսախցիկների համակարգը, հայտնում է The Telegraph-ը։ Ըստ պարբերականի՝ Խամենեիի թիկնապահներին հետևել են՝ մուտք գործելով մայրաքաղաքի ճանապարհային տեսախցիկների ցանց։

Տեղեկատվական անվտանգության փորձագետ Սամվել Մարտիրոսյանը  զգուշացնում է՝ նման համակարգերը կարող են լուրջ սպառնալիք դառնալ նաև Հայաստանի համար։

«Իսրայելը, օրինակ, օգտագործում է լրտեսական ծրագրեր, մենք բոլորս լավ գիտենք, դա մեր դեմ օգտագործվել է 2020 թվականի պատերազմի ժամանակ՝ հենց Իսրայելի կողմից Ադրբեջանին մատակարարված ծրագրերով»,- ասում է փորձագետը։

Ըստ պարբերականի՝ Իսրայելն անգամ կոտրել է Խամենեիի նստավայրի անվտանգության տեսախցիկներն ու պարզել՝ անվտանգության աշխատակիցները որտեղ են կայանում մեքենաները, երբ է Խամենեին տանը։ Անգամ խափանել են նրա համալիրի շուրջ բջջային հեռախոսակապի աշխատանքը։ ԱՄՆ-Իսրայել հարձակումից առաջ բացահայտվել են Իրանի անվտանգության բարձրաստիճան աշխատակիցների հասցեները, աշխատանքային ժամերը, տեղաշարժի երթուղիները և պարտականությունները։ 

«Տեսախցիկները, այսպես թե այնպես, մնում են ամենախոցելի հատվածը, որովհետև դրանք, եթե պատշաճ կերպով չեն տեղադրվում, խոցելի են նույնիսկ դպրոցական մակարդակի հակերների համար»,- ընդգծում է անվտանգության փորձագետ Սամվել Մարտիրոսյանը։

Նա բացատրում է՝ կան տեսախցիկներ, որոնց ձայնագրությունը տեղայնացված է, բայց ինտերնետ հասանելիություն ունենալու դեպքում դրանք դառնում են խոցելի։ Մարտիրոսյանի խոսքով՝ մասնագիտական հանրության դժգոհությունը պատահական չէր, երբ Հայաստանում քննարկվում էր տեսախցիկների զանգվածային տեղադրումը։

«Պարզ է՝ երբ ամեն խանութ տեղադրում է տեսախցիկ և պատշաճ կերպով չի հետևում, սակայն այդ ամեն ինչը հավաքագրվում է միասնական համակարգի մեջ, դա թշնամու համար թիվ մեկ հետախուզական տվյալ ստանալու միջոցներից մեկն է»,- ասում է փորձագետը։

Մարտիրոսյանը հիշեցրեց նաև 44-օրյա պատերազմի ժամանակ տեղի ունեցած դեպքը, երբ Ադրբեջանն իսրայելական դրոնով հարվածել էր Հայաստանի հակաօդային պաշտպանության ռադարին, և տեսանյութը, որը տարածում էին ադրբեջանցիները, նկարահանվել էր կայանի մոտ տեղադրված տեսախցիկով։

Այս ամենի ֆոնին, Սամվել Մարտիրոսյանն ընդգծում է՝ Հայաստանում տեղադրված տեսախցիկների մեծ մասը ներկայում չունի պատշաճ անվտանգության մակարդակ։

«Դա լրջագույն սպառնալիք է, որովհետև համադրելով տվյալները՝ կարող եք իմանալ գրեթե ամեն ինչ»,- ընդգծում է նա։

Այսպիսով՝ Իրանում տեսախցիկների կոտրումը և կապի ցանցերի վերահսկումը դարձել են ռազմական գործողության պլանավորման կարևոր մաս։ Հարձակման մասին տեղեկացված անձը Financial Times-ին ասել է, որ Իրանի վրա հարձակումը ծրագրվել էր ամիսներ շարունակ, սակայն ժամանակացույցը փոփոխվել է, երբ պարզվել է, որ Խամենեին շաբաթ առավոտյան անձամբ է մասնակցելու իր նստավայրում կայանալիք հանդիպմանը։ 

Մանրամասները՝ տեսանյութում։

Արփի Հակոբյան