Քաղաքականություն
21.11.2025 | 19:00Քաղաքական գիտությունների դոկտոր Հրաչյա Արզումանյանը Factor TV-ի եթերում անդրադարձել է «France Press»-ի հրապարակած ամերիկյան ծրագրին, որը վերաբերում է ռուս-ուկրաինական պատերազմի դադարեցմանը՝ ի հաշիվ Ուկրաինայի տարածքային զիջումների և ՆԱՏՕ-ին անդամակցության բացառման։
Հրաչյա Արզումանյանը խիստ մտահոգիչ է համարում գերտերությունների կողմից այլ պետությունների ճակատագիրը որոշելու միտումը՝ այն համեմատելով Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի նախաշեմին տեղի ունեցած իրադարձությունների հետ։
«Այստեղ փաստորեն տեսնում ենք երկու գերտերություն, որոնք փորձում են կիսել մեկ ուրիշ պետություն, որը պատերազմի մեջ է արդեն։ Ինձ մոտ միանգամից ասոցիացիա գնաց 1939 թվականի հետ՝ Մոլոտով-Ռիբենտրոպ համաձայնության, և Ստալինը և Հիտլերը ստորագրեցին և կիսեցին Լեհաստանը, կիսեցին բալթյան երկրները»,- նշում է Արզումանյանը։
Ըստ փորձագետի՝ նման զարգացումները ոչ թե խաղաղություն են բերում, այլ նախանշում են ավելի մեծ աղետ. «Ինձ համար դա բավականին վտանգավոր սիմպտոմ է, որը նշանակում է՝ աշխարհը մոտենում է մեծ, լայնածավալ համաշխարհային պատերազմի»։
Արզումանյանի գնահատմամբ՝ խնդիրը միայն Ուկրաինան չի վերաբերվում, այլ ամբողջ Եվրոպային, որը կորցնում է իր սուբյեկտայնությունը և դառնում գերտերությունների պայմանավորվածությունների զոհը։
«Ստացվում է, որ Միացյալ Նահանգները և Ռուսաստանը փորձում են կիսել ոչ թե Ուկրաինան, այլ փաստորեն փորձում են կիսել Եվրոպան։ Եվրոպան, որպես դերակատար, հաշվի չի առնվում. Եվրոպային նսեմացնում են ապամոնտաժի ենթարկում, որը դառնում է տարածք»,- ընդգծում է նա։
Անդրադառնալով Դոնալդ Թրամփի հնարավոր դերակատարմանը՝ Արզումանյանը նշել է, որ ԱՄՆ նորընտիր նախագահի և Վլադիմիր Պուտինի միջև հնարավոր պայմանավորվածությունները կարող են հիմնված լինել ոչ թե արժեքների, այլ անձնական և նեղ պետական շահերի վրա։
Հրաչյա Արզումանյանը շեշտում է, որ աշխարհում միջազգային իրավունքի և պայմանագրերի դարաշրջանն ավարտվում է, և սկսվում է «ուժի իրավունքի» ժամանակաշրջանը։ Ըստ նրա՝ Հայաստանը պետք է զբաղվի բացառապես սեփական ուժային կառույցների հզորացմամբ։
«Մենք պիտի հասկանանք, ընդունենք, ընկալենք, որ սա ոչ թե քաղաքական կողմնորոշման խնդիր է, դա ինքնիշխանության խնդիր է… Այդ հարցերի շուրջ որոշումը ոչ թե քո ցանկություններն են, այլ քո հզորությունը՝ քո ռազմական հզորությունը, քո տնտեսության հզորությունը, քո ազգի հզորությունը»,- նշում է փորձագետը։
Նա կոչ է անում հայ հասարակությանը և իշխանություններին դուրս գալ «կեղծ օրակարգերից» և կենտրոնանալ անվտանգային համակարգի վրա. «Իշխանությունը հիմա զբաղված է ընտրություններով… բայց մենք որպես հասարակություն, որպես պետություն, պարտավոր ենք դրա մասին մտածել՝ ո՞նց եք հզորացնում մեր ռազմական ուժերը, ո՞նց եք հզորացնում մեր ուժային հաստատությունները և այլն»։
Եզրափակելով՝ Արզումանյանը նախազգուշացրել է, որ եթե Թրամփի և Պուտինի միջև նման գործարք կայանա, դա կնշանակի, որ միջազգային օրենսդրական դաշտն այլևս չի գործում, և մնում է միայն «զսպիչ ուժը»՝ ռազմական ագրեսիային դիմակայելու պատրաստակամությունը։
Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում։
Ռոբերտ Անանյան
