Նրանք ճշմարտությունն են հայտնում Ադրբեջանում կոռուպցիայի մասին, իսկ հիմա բանտում են․ The Washington Post-ը` լրագրողների դեմ բռնաճնշումների մասին

Ադրբեջանում՝ մի երկիր, որը ղեկավարվում է ավտորիտար ռեժիմի կողմից, «Abzsa Media»-ի անկախ լրագրողների համար խանդավառություն և համարձակություն է պահանջվել՝ այդ մասին հաղորդելու համար։ Նրանց կայքի վերնագրերը պարունակում են բացահայտումներ արտաքին գործերի նախարարի ընտանիքի հարստության մասին, գյուղի, որը տեղափոխվել է նախագահի փեսայի պատճառով, և միլիոնավոր չվճարված հարկերով ընկերությունների, որոնք միլիարդներ են շահում նոր պայմանագրերով։ Այս մասին ասվում է The Washington Post-ի խմբագրականում, որը նվիրված է Ադրբեջանում վերջին շրջանում անկախ լրագրողների ձերբակալություններին։

Լրատվամիջոցը նշում է, որ այս ամիս լրագրողներն իրենց հանդգնության համար գին են վճարել։ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը, որը պաշտոնավարում է 2003 թվականից՝ իր հոր՝ Հեյդարի մահից հետո և երբեք հանդուրժողականություն չի ցուցաբերել այլախոհության կամ քննադատության նկատմամբ, սկսել է բռնաճնշումները, որոնք հազիվ թե առաջինն են անկախ լրատվամիջոցների դեմ՝ օգտագործելով կեղծ իրավական մեղադրանքներ՝ նրանց լռեցնելու համար:

Նոյեմբերի 20-ին կառավարությունը կալանավորել է «Աբզաս Մեդիա»-ի հիմնադիր և տնօրեն Ուլվի Հասանլիին՝ խուզարկելով նրա բնակարանը և խուզարկելով ԶԼՄ-ի  գրասենյակները: Հաջորդ օրը կալանավորվել է գլխավոր խմբագիր Սևինջ Վաքըֆքըզին՝ հայտնի հետաքննող լրագրող, որը բացահայտել է բարձր մակարդակի կոռուպցիան, ներառյալ՝ նախագահի, նրա ընտանիքի և նրա կաբինետի անդամների մասին։ Ձերբակալվել է նաև երրորդ անձը, որն աշխատել է ԶԼՄ-ի հետ՝ Մոհամմադ Կեկալովը:

Այնուհետև, նոյեմբերի 25-ին, իշխանությունները կալանավորել են YouTube-ի անկախ լրատվական Kanal 13 հեռուստաալիքի տնօրեն Ազիզ Օրուջովին: Նա երեք ամսով կալանավորվել է, մեղադրվում է սեփականության, օգտագործման կամ վարձակալության իրավունք չունեցող հողատարածքում ինքնակամ շինարարության մեջ: Եթե մեղավոր ճանաչվի, նա կարող է ազատազրկվել մինչև երեք տարի ժամկետով։ Օրուջովի փաստաբանը Լրագրողների պաշտպանության կոմիտեին ասել է, որ Բաքվում հազարավոր տներ կառուցված են առանց հողային իրավունքի, և ինքը տեղյակ չէ, որ որևէ մեկին մեղադրանք առաջադրվել է: Ըստ WP-ի՝ գործողությունը, կարծես, կոպիտ և կամայական ջանք է Օրուջովին լռեցնելու համար:

Հինգշաբթի ոստիկանությունը ձերբակալել է Abzas-ի մեկ այլ լրագրողի՝ Նարգիզ Աբսալամովային: Դատարանը Հասանլիի և Վաքըֆքըզիի նկատմամբ չորս ամսով նախնական կալանք է սահմանել, իսկ Կեկալովի նկատմամբ՝ մի փոքր պակաս:

«Իրականում ինչո՞ւ են նրանք կալանավորվել»,- հարցնում է հետաքննող լրագրող Խադիջա Իսմայիլովան X-ի իր էջում։

Նա նշում է, որ մաքսանենգության մեղադրանքը «կեղծ» է, և հավելում, որ Abzas-ի «հիմնական ուշադրությունը» հետաքննական հաղորդումներն են: Նրանք հեղինակել են մի շարք հետաքննություններ, որոնք բացահայտում են կոռուպցիան ամենաբարձր մակարդակով: Վերջին պատմությունն էլ Պետական անվտանգության ծառայության պետի ընտանիքի անդամների բիզնեսի մասին է եղել։

WP-ն գրում է, որ ադրբեջանական ռեժիմի լրատվամիջոցները քննադատում են միջազգային դոնոր կազմակերպություններին, հատկապես՝ ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալությանը՝ պնդելով, թե նրանք համակրում են Ադրբեջանի հակառակորդին՝ Հայաստանին, և որ միջամտում են Ադրբեջանի քաղաքական գործընթացներին՝ ֆինանսավորելով ԶԼՄ-ները և ֆեմինիստական կազմակերպությունները: Պետքարտուղար Էնթոնի Բլինքենն էլ նոյեմբերի 28-ին զրուցել է Ալիևի հետ և «նշել հարաբերություններում վերջին անհանգստության կետերը»:

Մինչ այդ, հուլիսին Ադրբեջանի իշխանությունները բանտարկել են հայտնի տնտեսագետ Գուբադ Իբադօղլուին, որը քննադատում էր կոռուպցիան և կլեպտոկրատիան Ալիևի օրոք:

«Պարոն Իբադօղլուն և լրագրողները պետք է անհապաղ ազատ արձակվեն։ Լրագրությունն ու խոսքի ազատությունը հանցագործություն չեն, որքան էլ անհանգստացնում են ադրբեջանցի բռնապետին»,- եզրափակում է WP-ն։

Ամերիկյան պարբերականի հրապարակմանը բուռն են արձագանքել ադրբեջանական իշխանական լրատվամիջոցները։ Մասնավորապես, APA-ն գրում է, թե «ԱՄՆ-ի որոշ շրջանակներ մտահոգված են իրենց ստեղծած, ֆինանսավորած և Ադրբեջանում պետության ու ժողովրդի դեմ օգտագործվող ցանցի, ինչպես նաև լրատվամիջոցների դեմ, որոնք այդ գործունեության վառ օրինակն են»։

«The Washington Post-ը, իր հովանավորների ցուցումով, պարբերաբար հարձակվում է Ադրբեջանի վրա, բացասական իմիջ է ստեղծում մեր երկրի մասին, իր տարածքային ամբողջականությունը միջազգային իրավունքին համապատասխան վերականգնած Ադրբեջանը ներկայացնում է որպես ռազմատենչ երկիր, իսկ Ղարաբաղը երկար տարիներ իրենց խմբագրականներում նշվել է որպես վիճելի տարածք: ԱՄՆ-ն այսօր չի կարող մարսել Ղարաբաղն ազատագրած նախագահ Ալիևի անկախ քաղաքականությունը և նման կեղտոտ արշավներ է կազմակերպում նրա դեմ։ Սա անհարգալից վերաբերմունք է և վիրավորանք ադրբեջանական ժողովրդի ու ամբողջ պետության նկատմամբ»,- գրել է ադրբեջանական լրատվամիջոցը։

Էմմա Չոբանյան