Տնտեսություն | Factor.TV https://factor.am Thu, 09 Jul 2026 14:16:06 +0000 hy-AM hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.0 https://factor.am/wp-content/uploads/2024/01/cropped-Untitled-5-32x32.png Տնտեսություն | Factor.TV https://factor.am 32 32 Arca-ի նոր փուլը․ անվտանգությունից մինչև ազգային վճարային համակարգի սուվերենություն․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ https://factor.am/1039402.html https://factor.am/1039402.html#respond Thu, 09 Jul 2026 14:30:04 +0000 https://factor.am/?p=1039402 Վճարովի բովանդակություն

Հուսալիություն, նորարարություն և թափանցիկություն․ Arca ազգային վճարային համակարգը նոր փուլ է բացում՝ ներկայացնելով իր զարգացման տեսլականն ու ժամանակակից լուծումները։ Հունիսի 7-ին հրավիրված ասուլիսի ընթացքում ընկերության ներկայացուցիչններն ընդգծեցին, որ նպատակը ոչ միայն անվտանգ և անխափան վճարային միջավայր ապահովելն է, այլև ազգային վճարային համակարգի դերի ամրապնդումը։

«Մենք մեզ համար սահմանել ենք՝ առաջիկա հինգ տարիների ընթացքում պետք է ձգտենք, որ համակարգային հասանելիություն լինի 99,982%, դա տարեկան մոտ 1,6 ժամ անհասանելիություն է ենթադրում։ Լավագույն ցուցանիշն է, որին ձգտում ենք»,- ասաց Arca-ի գործադիր տնօրեն Վարդան Խաչատրյանը։   

Նրա խոսքով՝ 2025 թվականին այդ ցուցանիշը կազմել է 99,780 %, իսկ վերջին վեց ամսվա տվյալներով՝ արդեն իսկ 99,991%։ Անցած տարի արձանագրվել է չորս խոշոր միջադեպ, համակարգը 17 ժամ անհասանելի է եղել․ պատճառներն ուսումնասիրվել են, դրանցից քաղված դասերի հիման վրա իրականացվել են կանխարգելիչ միջոցառումներ։

Arca-ն ստեղծվել է 2000 թվականին՝ Կենտրոնական բանկի և առևտրային բանկերի մասնակցությամբ։ Այսօր ընկերության բաժնետոմսերի 55 տոկոսը պատկանում է Կենտրոնական բանկին, իսկ 45 տոկոսը՝ 15 առևտրային բանկերի։ Ընկերության խորհրդի նախագահ Հովհաննես Խաչատրյանն առանձնացրեց վերջին տարիներին Arca-ում իրականացված կառավարման, կադրային և տեխնիկական վերափոխումները։ 

«Մեզ համար առանցքային նշանակություն ունի, որ Arca-ն հանդիսանում է Հայաստանի վճարային համակարգի սուվերենության, ինքնիշխանության, ինքնաբավության կարևոր օղակներից մեկը»,- ասաց Arca-ի խորհրդի նախագահ Հովհաննես Խաչատրյանը։ 

Arca համակարգը տարբերվում է նաև աշխատաոճով՝ ընդգծում է Խորհրդի անկախ անդամ Արա Աբրահամյանը։ Ըստ նրա՝ թվային դարաշրջանում փոխվել է խորհրդի և խորհրդի անդամների դերը։ 

«Մենք համատեղում ենք հանձնաժողովների ներսում դասական աշխատանքը, ոչ ֆորմալ թեմատիկ քննարկումները, մասնագիտական խորքային վերլուծությունները, և երբ հարցերը վերաբերում են ժամանակակից տեխնոլոգիաներին, օրինակ՝ սթեյբլքոյններին, արհեստական բանականության կամ մեքենայական ուսուցման կիրառմանը, նոր պրոդուկտների զարգացմանը»,- նշեց Աբրահամյանը։ 

Arca-ն զարգացնում է ակնթարթային փոխանցումների «Arca Pay» համակարգը, միասնական QR վճարումները և նախատեսում է ընդլայնել քարտային ծառայությունները։ Համակարգին արդեն միացել է 12 բանկ և մեկ վճարահաշվարկային կազմակերպություն։ Համակարգի միջոցով փոխանցումները կատարվում են 24/7 ռեժիմով, իսկ հունիսի վերջի տվյալներով՝ փոխանցումների ծավալը հասել է շուրջ 3,7 միլիարդ դրամի։

«Cashback-ի ժամանակ բազմաթիվ հարցեր էինք ստանում, իսկ ե՞րբ հնարավոր կլինի Arca քարտը կցել Google-ին կամ Apple Pay-ին։ Մեր կանխատեսումներով՝ տարեվերջին կամ հաջորդ տարվա առաջին կեսին արդեն Google Pay-ում հնարավոր կլինի կցել և օգտագործել Arca քարտերը, իսկ Apple Pay-ը կլինի 2027 թվականի երկրորդ կիսամյակին»,- ասաց զարգացման տնօրեն Ռուբեն Սաղոյանը։ 

Arca-ն առաջիկայում նաև նախատեսում է ընդլայնել միջազգային համագործակցությունը․ աշխատանքներ են տարվում Հնդկաստանի, Վրաստանի, Արաբական Միացյալ Էմիրությունների, Ուզբեկստանի և Ղրղզստանի ազգային վճարային համակարգերի հետ։

Կառավարության հետ համատեղ իրականացվող 2 տոկոս հետվճարի ծրագրով արդեն շուրջ 2 միլիարդ դրամ է վերադարձվել քարտապաններին, վերջին հինգ ամսվա տվյալով՝ թողարկվել է շուրջ 290 հազար նոր Arca քարտ, իսկ ընդհանուր շրջանառության մեջ առկա է շուրջ 1 միլիոն Arca քարտ։ Շուկայի մասնաբաժնի առումով ընկերության ցուցանիշը հասել է մոտավորապես 24-25 տոկոսի։

Ընկերությունից հայտնում են՝ 2025 թվականին քարտային գործարքների ծավալը կազմել է 18,23 տրիլիոն դրամ, իսկ գործարքների քանակը՝ ավելի քան 1 միլիարդ։

Մանրամասները՝ տեսանյութում։

Անի Թամրազյան

 

 

 

]]>
https://factor.am/1039402.html/feed 0
Համընդհանուր հայտարարագրումը կարող է դառնալ ՀԿ-ների, ԶԼՄ-ների և կուսակցությունների ֆինանսավորման նոր աղբյուր https://factor.am/1039818.html https://factor.am/1039818.html#respond Thu, 09 Jul 2026 14:16:06 +0000 https://factor.am/?p=1039818 Կառավարությունում քննարկվել է համընդհանուր հայտարարագրման համակարգի միջոցով քաղաքացիական հասարակության կազմակերպություններին, զանգվածային լրատվության միջոցներին և քաղաքական կուսակցություններին ֆինանսական աջակցություն ցուցաբերելու նոր մեխանիզմի ներդրման հնարավորությունը։ Նախագծի նպատակն է քաղաքացիներին հնարավորություն տալ իրենց նախընտրած կառույցներին աջակցել թափանցիկ եղանակով՝ միաժամանակ խթանելով այդ կազմակերպությունների ֆինանսական անկախությունն ու հաշվետվողականությունը։

«Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ տեղի է ունեցել խորհրդակցություն, որի ընթացքում քննարկվել է համընդհանուր հայտարարագրման համակարգի միջոցով քաղաքացիական հասարակական կազմակերպություններին (ՔՀԿ), զանգվածային լրատվության միջոցներին (ԶԼՄ) և կուսակցություններին նվիրատվություններ կատարելու մեխանիզմներ ներդնելու հնարավորությունը։

Մասնավորապես, առաջարկվում է ֆիզիկական անձանց եկամուտների հայտարարագրման համակարգի գործարկմամբ ներդնել ՔՀԿ-ներին, ԶԼՄ-ներին և կուսակցություններին սոցիալական հատկացումների կամ ծախսերի նոր համակարգ: Ներկայացվել է, որ նոր համակարգի ներդրմամբ ակնկալվում է ստեղծել հայտարարագրեր ներկայացնելու նոր խթաններ, նպաստել ՔՀԿ-ների և ԶԼՄ-ների ֆինանսական անկախությանը, բարձրացնել ՔՀԿ-ների և ԶԼՄ-ների գործունեության հաշվետվողականությունն ու թափանցիկությունը:

Ընդգծվել է նոր համակարգի ներդրմամբ քաղաքական ինստիտուցիոնալ մեխանիզմների զարգացման կարևորությունը:

Ամփոփելով քննարկումները՝ վարչապետն ընդգծել է, որ համակարգի ներդրման նպատակն է հնարավորություն տալ քաղաքացիներին աջակցել իրենց նախընտրած հասարակական, լրատվական կամ քաղաքական կառույցներին, ինչպես նաև ապահովել ֆինանսավորման թափանցիկություն: Նիկոլ Փաշինյանը հանձնարարել է քննարկման ընթացքում ներկայացված դիտարկումների հիման վրա ներկայացված նախագիծը բերել վերջնական տեսքի»,- ասված է ՀՀ կառավարւթյան տարածած հաղորդագրւթյունում։

]]>
https://factor.am/1039818.html/feed 0
Մեկ տարի ունենք. արտահանումը դիվերսիֆիկացնելու, որ մեկ շուկայից կախվածություն չունենանք. Փաշինյան․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ https://factor.am/1039611.html https://factor.am/1039611.html#respond Thu, 09 Jul 2026 09:03:06 +0000 https://factor.am/?p=1039611 Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է զարգացման ծախսերի տրամաբանությանն անցնելու և արտահանման շուկաների առավելագույն դիվերսիֆիկացման անհրաժեշտության մասին։ Կառավարության նիստում արձանագրվել է, որ հունիսին զբոսաշրջության ոլորտում գրանցվել է պատմական ռեկորդ, իսկ Արարատի մարզում ծիրանի մթերման գինը նախորդ տարվա համեմատ կրկնապատկվել է՝ հասնելով 400-600 դրամի։

Հիմնվելով «իրական Հայաստանի» գաղափարախոսության վրա՝ վարչապետը շեշտել է, որ անկախությունը քչերից կախվածությունը շատերից կախվածությամբ փոխարինելն է։ Էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանն իր հերթին ներկայացրել է արտահանման ընդլայնվող աշխարհագրությունը։

«Մենք հունիս-հուլիս ամիսների ընթացքում միրգ ենք արտահանել աշխարհի 15 երկիր, ծաղիկ՝ 25 երկիր և բանջարեղեն՝ 8 երկիր։ Ընդ որում, այդ արտահանումները հնարավորություն են, ուզում եմ սա էլ արձանագրենք, որ մեր տնտեսվարողները պետք է հարմարվողականություն ցուցաբերեն։ Շուկաներից յուրաքանչյուրն ունի իր պահանջները կամ ճաշակների իր բանաձևը, և պետք է մեր արտահանողները հարմարվեն։ Հիմա կարող է մի երկիր կա՝ սպիտակ ծաղիկը ավելի շատ է վաճառվում, քան վարդագույնը, կամ հակառակը։ Այսինքն՝ ջանք պետք է դրվի, որպեսզի ապրանքը համապատասխանի շուկայի ստանդարտներին և պահանջներին, ուսումնասիրությունները արվեն պատշաճ, որպեսզի այդ խնդիրները չառաջանան»,- նշեց նախարարը։

Մանրամասները՝ տեսանյութում։

]]>
https://factor.am/1039611.html/feed 0
3 մլրդ 140 մլն դրամ փոխհատուցում արտահանողներին հունիս ամսվա համար․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ https://factor.am/1039589.html https://factor.am/1039589.html#respond Thu, 09 Jul 2026 07:49:22 +0000 https://factor.am/?p=1039589 Կառավարությունը շուրջ 3 միլիարդ 140 միլիոն դրամ կուղղի արտահանողներին փոխհատուցումներ տրամադրելուն՝ շուկաների դիվերսիֆիկացման նպատակով ընդունված աջակցության ծրագրի շրջանակում։

«Դեռևս հունիս ամսվա սկզբին կառավարությունը շուկաների դիվերսիֆիկացման նպատակով ընդունել էր աջակցության ծրագիր, որով ֆինանսական աջակցություն ենք տալիս, եթե արտահանվում են հայկական ծագման ջերմատնային արտադրության ապրանքներ, ինչպես նաև թարմ պտուղ և սննդամթերքի ու խմիչքի առանձին տեսակներ։ Կառավարության այս որոշման նպատակն է ծրագրի արդյունքում առաջացած հունիս ամսվա պարտավորությունների կատարումը մեր արտահանողների նկատմամբ։ Այսինքն՝ իրենք արտահանել են, մենք իրենց պետք է ֆինանսական աջակցություն այժմ տրամադրենք։

Միջոցառման իրականացման համար հունիս ամսին առաջացած պարտավորությունների կատարման նպատակով անհրաժեշտ է փոխհատուցել ընդհանուր առմամբ 3 միլիարդ 140 միլիոն դրամ»,-կառավարության նիստի ընթացքում ասաց էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը։

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հետաքրքրվեց․ «Այսինքն՝ այդ փոխհատուցման թիվը նշանակում է, որ արտահանման ծավալները ահագին մեծ են, որովհետև 3 միլիարդը դա արդեն բավականին մեծ թիվ է։ Ճի՞շտ եմ հասկանում, պարոն Պապոյան»։

Նախարարը դրական պատասխան տվեց․ «Իմ ձեռքի տակ կա երկու տեսակի վիճակագրություն՝ հունիս ամսվանը առանձին և հունիս-հուլիս մինչ այս պահը։ Հունիս ամսվանն առանձին եթե ներկայացնեմ, ապա արտահանել ենք 784 տոննա պղպեղ, 208 տոննա լոլիկ, 109 տոննա ելակ, մոտ 3000 տոննա ծիրան, 1400 տոննա կեռաս, կես միլիոն լիտր շշալցված բնական հանքային ջուր, 2300 լիտր շշալցված խաղողի գինի, 1 միլիոն լիտր օղի և այսպես շարունակ»։

Հիշեցնենք՝ Ռուսաստանը մայիս-հունիս ամիսներին մի շարք սահմանափակումներ է կիրառել Հայաստանից ներմուծվող ապրանքների նկատմամբ, որոնք հիմնականում վերաբերում են գյուղատնտեսական արտադրանքին և սննդամթերքին։

Մասնավորապես, սահմանափակումներ են կիրառվել՝

-թարմ մրգերի նկատմամբ՝ ծիրան, կեռաս, բալ, դեղձ, նեկտարին, սալոր, խաղող,
-բանջարեղենի նկատմամբ՝ լոլիկ, պղպեղ, սմբուկ, կարտոֆիլ և մի շարք այլ ապրանքներ,
-չրերի և ընկույզների նկատմամբ,
-ծաղիկների և ջերմատնային արտադրանքի նկատմամբ,
-կենդանի ձկան և ձկնամթերքի նկատմամբ, ինչի արդյունքում փաստացի դադարեցվել է հայկական ձկնամթերքի արտահանումը Ռուսաստան,
-որոշ ալկոհոլային խմիչքների և հանքային ջրերի նկատմամբ նույնպես սահմանափակումներ են կիրառվել, այդ թվում՝ «Ջերմուկի»։

Հունիսի 12-ից ռուսական կողմը հայտարարեց նաև, որ արգելում է Հայաստանից «կարանտինային վերահսկողության ենթակա» գրեթե բոլոր ապրանքների ներմուծումն ու տարանցումը դեպի մյուս անդամ երկրներ, ինչը ներառում է մրգեր, բանջարեղեն, հատապտուղներ, ծաղիկներ և այլ բարձր ֆիտոսանիտարական ռիսկ ունեցող ապրանքներ։

Հենց այս սահմանափակումների ֆոնին էլ Հայաստանի կառավարությունը սկսեց արտահանողների աջակցության ծրագիրը՝ փոխհատուցելով այլ շուկաներ արտահանելու լրացուցիչ ծախսերը և խրախուսելով շուկաների դիվերսիֆիկացումը։

Մանրամասները՝ տեսանյութում։

]]>
https://factor.am/1039589.html/feed 0
Կառավարության նիստը՝ ՈՒՂԻՂ https://factor.am/1039562.html https://factor.am/1039562.html#respond Thu, 09 Jul 2026 07:00:45 +0000 https://factor.am/?p=1039562 Մեկնարկել է ՀՀ կառավարության հերթական նիստը։ Այն վարում է Կառավարության ղեկավար Նիկոլ Փաշինյանը։

]]>
https://factor.am/1039562.html/feed 0
Արտարժույթների փոխարժեքները՝ հուլիսի 9-ի դրությամբ https://factor.am/1039558.html https://factor.am/1039558.html#respond Thu, 09 Jul 2026 06:37:11 +0000 https://factor.am/?p=1039558 Ներկայացնում ենք Հայաստանի փոխանակման կետերի կողմից գնվող և վաճառվող արտարժույթների փոխարժեքները հուլիսի 9-ի դրությամբ՝ rate.am-ի:

Ամերիկյան մեկ դոլարը գնվում է 364 դրամ փոխարժեքով, վաճառվում՝ 367 դրամ փոխարժեքով:

Մեկ եվրոն գնվում է 416 դրամ փոխարժեքով, վաճառվում՝ 420 դրամ փոխարժեքով:

Մեկ ռուսական ռուբլին գնվում է 4,27 դրամ փոխարժեքով, վաճառվում՝ 4,50 դրամ փոխարժեքով։

]]>
https://factor.am/1039558.html/feed 0
Փաշինյանը հանձնարարել է ընդլայնել ցորենի մշակությունը՝ չնայած Պապոյանի նախկին հայտարարությանը, թե դրա արտադրությունը տնտեսապես ձեռնտու չէ https://factor.am/1039331.html https://factor.am/1039331.html#respond Wed, 08 Jul 2026 13:11:53 +0000 https://factor.am/?p=1039331 Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հանձնարարել է քարտեզագրել ցորենի մշակման համար պիտանի, սակայն չօգտագործվող գյուղատնտեսական հողերը և մշակել ոլորտում ներդրումների ծրագիր՝ ցորենի արտադրությունը խթանելու նպատակով։ Սա տեղի է ունենում այն բանից շուրջ երկու տարի անց, երբ Էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը հայտարարել էր, որ Հայաստանում ցորենի արտադրությունը տնտեսապես ձեռնտու չէ՝ նշելով, որ մեկ հեկտար ջրովի ցորենի մշակության ծախսերը գերազանցում են ստացվող եկամուտը, իսկ Ռուսաստանից ներմուծվող ցորենի ինքնարժեքն ավելի ցածր է, ինչի հետևանքով պետությունը դադարեցրել էր աշնանացանի սուբսիդավորումը։

«Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ տեղի է ունեցել խորհրդակցություն, որի ընթացքում քննարկվել են ցորենի արժեշղթայի ուսումնասիրության արդյունքները և ցորենի արտադրության խթանման հնարավորությունները:

Էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը մանրամասներ է ներկայացրել ցորենի արտադրության և ներմուծման ծավալների, ինքնաբավության մակարդակի, ցորենի բերքատվության ցուցանիշների վերլուծության վերաբերյալ, անդրադարձել արտադրության հիմնական խնդիրներին, ցորենի որակի և պահեստավորման գնահատմանը: Վերլուծության արդյունքների և արձանագրված խնդիրների ներկայացումից հետո Էկոնոմիկայի նախարարը հանդես է եկել բարձրացված հարցերի լուծմանն ուղղված առաջարկություններով:

Քննարկման ընթացքում կարևորվել է ցորենի արժեշղթայի կատարելագործմանն ուղղված գործուն մեխանիզմների ներդրումն ու ոլորտում առկա զարգացումներին և նորագույն միտումներին համապատասխան քայլերի ձեռնարկումը: Ընդգծվել է նաև ցորենի ինտենսիվ մշակության ռազմավարության ընդունման անհրաժեշտությունը:

Շեշտելով ցորենի արտադրության խթանման կարևորությունը՝ վարչապետ Փաշինյանը հանձնարարել է պատասխանատուներին քարտեզագրել ցորենի մշակմանը հարմար չօգտագործվող գյուղատնտեսական հողերը, մշակել ներդրումային ծրագրի նախագիծ և ներկայացնել քննարկման»,- ասված է ՀՀ կառավարության տարածած հաղորդագրությունում։

Հիշեցնենք, որ դեռևս 2024 թվականին Էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանն ասել էր, որ Հայաստանում ցորենի արտադրությունը տնտեսապես ձեռնտու չէ, քանի որ Ռուսաստանից ներմուծված ցորենի ինքնարժեքն անհամեմատ ցածր է։ Ըստ նրա՝ այդ պատճառով էլ պետությունը որոշել է դադարեցնել աշնանացանի սուբսիդավորումը և փողն ավելի նպատակային ծախսել։ «1 հեկտար ջրովի տարածքից ստացվում է 400 հազար դրամի ցորեն, այնինչ ծախսվում է 420 հազար դրամ»,- լրագրողների հետ ճեպազրույցում ասել էր նա։

]]>
https://factor.am/1039331.html/feed 0
NYMEX․ Ոսկու գինն աճել է 0.39%-ով և կազմել 4145.30 դոլար https://factor.am/1039137.html https://factor.am/1039137.html#respond Wed, 08 Jul 2026 06:52:46 +0000 https://factor.am/?p=1039137 NYMEX բորսայի հուլիսի 7-ի առևտրային նստաշրջանի արդյունքում սահմանվել են ոսկու, արծաթի և պլատինի հետևյալ գները.

Ոսկու գինն աճել է 0.39%-ով և կազմել 4145.30 դոլար, արծաթի գինը նվազել է 1.60%-ով և կազմել 60.93 դոլար, իսկ պլատինի գինն աճել է 1.06%-ով և կազմել 1646.30 դոլար:

Չափման միավորը 1 տրոյական ունցիան է (31.1 գրամ):

Նյու Յորքի NYMEХ-ն (New York Merchantile Exchange) ամերիկայն ֆյուչերսային բորսա է, որն առեւտուրը շարունակվում է երկու բորսայական միավորներով` NYMEX-ի` նավթի, գազի, պլատինի, պալադիումի, էթանոլի, ածխի, էլեկտրաէներգիայի եւ ածխածնի երկօքսիդի արտանետումների և COMEX-ի ոսկու, արծաթի, պղինձի, ալյումինի ուղություններով:

Published by Armenpress, original at https://armenpress.am/hy/article/1254996

]]>
https://factor.am/1039137.html/feed 0
Արտարժույթների փոխարժեքները՝ հուլիսի 8-ի դրությամբ https://factor.am/1039126.html https://factor.am/1039126.html#respond Wed, 08 Jul 2026 06:00:48 +0000 https://factor.am/?p=1039126 Ներկայացնում ենք Հայաստանի փոխանակման կետերի կողմից գնվող և վաճառվող արտարժույթների փոխարժեքները հուլիսի 8-ի դրությամբ՝ rate.am-ի:

Ամերիկյան մեկ դոլարը գնվում է 364 դրամ փոխարժեքով, վաճառվում՝ 367 դրամ փոխարժեքով:

Մեկ եվրոն գնվում է 416 դրամ փոխարժեքով, վաճառվում՝ 420 դրամ փոխարժեքով:

Մեկ ռուսական ռուբլին գնվում է 4,20 դրամ փոխարժեքով, վաճառվում՝ 4,43 դրամ փոխարժեքով։

 

]]>
https://factor.am/1039126.html/feed 0
Կառավարությունը քննարկել է Երևանի և Գյումրիի ներդրումային առաջնահերթությունների պլանը https://factor.am/1038812.html https://factor.am/1038812.html#respond Tue, 07 Jul 2026 13:03:16 +0000 https://factor.am/?p=1038812 Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ քննարկվել է Երևանի և Գյումրիի առաջնահերթ խնդիրների լուծմանն ուղղված Կառավարության ներդրումային պլանը։ Ծրագրերը վերաբերում են 24-ժամյա ջրամատակարարմանը, ճանապարհաշինությանը, մետրոպոլիտենի զարգացմանը, Կոնդի արդիականացմանը, Գյումրիում տնակների խնդրի լուծմանը, զբոսաշրջային կլաստերի զարգացմանը, վթարային շենքերին և քաղաքային ենթակառուցվածքների բարելավմանը։

«Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ տեղի է ունեցել խորհրդակցություն, որի ընթացքում քննարկվել է Երևան և Գյումրի համայնքներում ՀՀ Կառավարության ներդրումային առաջնահերթությունների պլանը: Մասնավորապես՝ ներկայացվել են Երևանում և Գյումրիում առաջնային լուծում պահանջող խնդիրները, որոնք ամրագրված են «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության նախընտրական ծրագրում, բխում են վարչապետի հանձնարարականներից և ունեն Կառավարության ֆինանսական կամ ինստիտուցիոնալ աջակցության կարիքը:

Մինչ խնդիրների և առաջարկվող լուծումների ներկայացումը, վարչապետն իր խոսքում նշել է. «Իհարկե, 2026 թվականի նախընտրական քարոզարշավից առաջ էլ այդ թեմայով խոսել ենք, բայց նախընտրական քարոզարշավի շրջանակում շրջայցերի ընթացքն ավելի ակնհայտ դարձրեց, որ Երևանում և Գյումրիում Կառավարության ներդրումներն ավելի հասցեական դարձնելու և որոշակի կոնկրետ ծրագրեր իրականացնելու անհրաժեշտություն ունենք: Սա պայմանավորված է առաջին հերթին նրանով, որ թե՛ Երևանի, թե՛ Գյումրիի կառավարման գործընթացների առանձնահատկությունների բերումով 2018 թվականից ի վեր, այնուամենայնիվ, որոշակի ժամանակ է կորսվել, և այդ կորսված ժամանակը լրացնելու համար որոշակի ակտիվություն է ակնկալվում Կառավարության կողմից»:

Երկրի ղեկավարը հավելել է, որ այս համատեքստում հանձնարարական է տվել Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությանը՝ Երևանի քաղաքապետարանի և Շիրակի մարզպետարանի հետ համատեղ աշխատանքներ իրականացնել, որպեսզի ավելի կոնկրետ պատկերացում լինի, թե ինչ ծրագրեր պետք է կյանքի կոչվեն Երևանում և Գյումրիում նշված խնդիրն ավելի արդյունավետ ձևով լուծելու համար:

Հաջորդիվ՝ Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարի տեղակալ Առնակ Ավետիսյանը ներկայացրել է Երևան քաղաքում Կառավարության ներդրումային առաջնահերթությունների պլանը և դրանց փուլային իրականացմանն ուղղված քայլերը:

Նախ` ներկայացվել է Երևանի քաղաքապետարանի հետ համատեղ աշխատանքի արդյունքում առանձնացված այն ծրագրերը, որոնք առաջիկա տարիներին կարող են ունենալ ամենամեծ ազդեցությունը կյանքի որակի, քաղաքային ենթակառուցվածքների և տնտեսական զարգացման վրա: Այդ համատեքստում, ընդգծվել է 24-ժամյա ջրամատակարարման ապահովման խնդիրը, ընդգծվել է առկա ենթակառուցվածքների զգալի մաշվածության, ջրի կորստի բարձր մակարդակի և ջրի անբավարարության խնդիրը: Ներկայացվել է, որ կորուստների նվազեցման նպատակով անհրաժեշտ է ներդրումներ իրականացնել նոր ջրաղբյուրների ներգրավման, համակարգի արդիականացման ուղղությամբ:

Տարեկան մինչև 50 կմ երկարությամբ ճանապարհաշինության աշխատանքների մասով զեկուցվել է, որ վարչապետի հանձնարարությամբ այն ներառվել է ՏԿԵՆ-ի կողմից իրականացվող 500 կմ ճանապարհաշինական ծրագրերի ցանկում, արդեն իսկ ընթացքում են 2027 թվականի համար 50 կմ հիմնանորոգման նպատակով ճանապարհային հատվածների նույնականացման և պլանավորման աշխատանքները, իսկ 2026 թվականի համար նախատեսվում են միջին նորոգման աշխատանքներ:

Անդրադարձ է կատարվել նաև Հանրային ներդրումային կոմիտեի 8-րդ նիստում հաստատված մետրոպոլիտենի զարգացման և արդիականացմանն ուղղված ծրագրերին, այդ թվում՝ կայարանների կառուցում, էլեկտրական քաղաքային լուծումներ և շարժունակության խթանում:

«Կոնդ» թաղամասի քաղաքաշինական միջավայրի արդիականացման ծրագրի շրջանակում նախատեսվում է իրականացնել հետիոտնային և ավտոմոբիլային ճանապարհների և ինժեներական ենթակառուցվածքների կառուցում, արտաքին լուսավորության, կանաչապատման և բարեկարգման աշխատանքներ։ Նախատեսվում է մեկնարկել նախագծային և վերակառուցվող հատվածների իրացման գործընթացները:

Մանրամասներ են ներկայացվել նաև առաջնահերթ լուծում և ֆինանսավորում պահանջող ներդրումային այլ ծրագրերի վերաբերյալ, այդ թվում՝ կամրջային կառուցվածքների վերականգնում, ջրահեռացման կոմունիկացիոն ցանցերի, վերելակային տնտեսության արդիականացում, ճանապարհային որոշակի հանգույցների կառուցում և այլն: Առաջարկություններ են ներկայացվել նաև ենթակառուցվածքային խոշոր ներդրումային ծրագրերի վերաբերյալ, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն քաղաքի հետագա զարգացման տեսանկյունից:

Հաջորդիվ՝ Առնակ Ավետիսյանը ներկայացրել է Գյումրի քաղաքում նախատեսվող ներդրումային առաջնահերթությունների պլանը:

Նախ` ներկայացվել է 24-ժամյա ջրամատակարարման ապահովման խնդիրը, ընդգծել է, որ առկա է 24-ժամյա ջրամատակարարում, սակայն ծանրաբեռնված օրերին տեղի են ունենում պարբերական անջատումներ։ Անհրաժեշտ է իրականացնել ջրամատակարարման համակարգերի արդիականացման ծրագիր:

Զբոսաշրջային կլաստերի ստեղծման շրջանակում «Տեղական տնտեսության և ենթակառուցվածքների զարգացման» ծրագրով Գյումրիում իրականացվել է շուրջ 6․6 մլրդ դրամի ներդրում: «Հայաստանի զբոսաշրջության և մարզային ենթակառուցվածքների ծրագրով» նախատեսվում է իրականացնել ևս 16․5 մլն դոլարի ներդրում՝ զբոսաշրջային կլաստերի զարգացման ուղղությամբ։ Այս մասով առաջարկվում է ծրագրում ներառել Հաղթանակի զբոսայգու, կենտրոնական շուկայի և Մանուշյան փողոցում գտնվող շատրվանի հիմնանորոգման ծրագրերը, որոնք կնպաստեն քաղաքի համաչափ զարգացմանը։

Հաջորդ խնդիրը վերաբերել է տնակների հարցի վերջնական լուծմանը: Ներկայացվել է, որ 01.07.2026թ. դրությամբ Գյումրիում առկա է 2465 տնակ: Նշվել է, որ նախնական գնահատականներով՝ դրանցում բնակվող մոտ 596 ընտանիքի նկատմամբ Կառավարությունն ունի այս կամ այն ձևով փոխհատուցման պարտավորություն: Այս մասով կարևորվել է նաև փոխհատուցման տրամադրման և տնակների փաստացի ապամոնտաժման փոխկապակցված գործուն մեխանիզմների ներդրումը, որպեսզի տնակների խնդիրը վերջնական լուծում ստանա:

Ինչ վերաբերում է Անի և Ավստրիական թաղամասների 37 փողոցների ամբողջական հիմնանորոգման հարցին, նշվել է, որ ներկայումս ընթանում են նախագծման աշխատանքներ։ Առաջարկվում է զուգահեռ բարեկարգել նաև բակային հատվածները, կառուցել խաղահրապարակներ, մինի ֆուտբոլի դաշտեր և անցկացնել լուսավորության ցանց։

Առնակ Ավետիսյանը ներկայացրել է, որ ՏԿԵՆ-ի կողմից իրականացվող 500 կմ ճանապարհաշինական ծրագրերի ցանկում է ներառված նաև Գյումրիում տարեկան 25 կմ ճանապարհաշինական աշխատանքները: Ըստ այդմ՝ Գյումրի քաղաքի 180 կմ ճանապարհներից մոտ 70 կմ նախկինում հիմնանորոգվել են, իսկ մնացած մոտ 110 կմ խիստ անբարեկարգ վիճակում են։ Նշվել է, որ Գյումրիում տարեկան 25 կմ ճանապարհաշինությանն ուղղված պլանավորման աշխատանքներն ընթացքի մեջ են։

Հանդիպմանն անդրադարձ է կատարվել նաև Գյումրիում վթարային շենքերի խնդրին, նշվել է, որ առկա են մի քանի վթարային շենքեր, որոնց մասով տարբերակված մոտեցումների անհրաժեշտություն կա՝ հաշվի առնելով դրանցից որոշների պատմամշակութային նշանակությունը: Ներկայացվել է նաև Ալեք Մանուկյան փողոցի կամուրջի նորոգման հարցը, նշվել է, որ 25 կմ ճանապարհաշինական աշխատանքներին զուգահեռ առաջարկվում է նաև դիտարկել քաղաքի 2 բանուկ մասերն իրար կապող միակ խիտ երթևեկությամբ կամուրջը, որը կարևոր նշանակություն ունի քաղաքի համար։ Անդրադարձ է կատարվել նաև Գյումրու ավտոկայանի կառուցման խնդրին։

Քննարկման շրջանակում ներկայացվել են որոշ դիտարկումներ՝ Երևանում և Գյումրիում առաջնահերթ լուծումներ պահանջող խնդիրների և դրանց լուծմանն ուղղված առաջարկությունների վերաբերյալ:

Անդրադառնալով բարձրացված հարցերին և առաջարկվող լուծումներին՝ վարչապետն ընդգծել է, որ ներկայացված բոլոր ծրագրերն էլ ըստ ընթացակարգերի պետք է իրականացվեն, սակայն անհրաժեշտ է նախ հրատապ կերպով կենտրոնանալ առաջնահերթ լուծում պահանջող խնդիրների վրա:

]]>
https://factor.am/1038812.html/feed 0