Թուրքիայի պահանջը ՀՀ-ին․ հուշարձանն ապամոնտաժելու հարցը՝ հարաբերությունների կարգավորման նախապայման․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Եթե «Նեմեսիս» գործողության հերոսների հիշատակը հավերժացնող հուշարձանը չապամոնտաժվի, ապա բացի օդային տարածքը փակելուց՝ Թուրքիան լրացուցիչ միջոցներ կձեռնարկի։ Այս մասին հայտարարել է Թուրքիայի արտգործնախարար Մևլութ Չավուշօղլուն։ Նրա խոսքով՝ Թուրքիան քայլեր է ձեռնարկել Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորման ուղղությամբ, սակայն «Երևանը ցույց է տվել իր ոչ անկեղծ լինելն ու հուշարձան տեղադրել»։

«Արձանի տեղադրումը մեզ համար անընդունելի է։ Նրանք ասում են, որ այն տեղադրվել է քաղաքային իշխանության որոշմամբ, և չեն կարող այդ հարցին խառնվել։ Մենք էլ նրանց ասել ենք՝ մոռացե՛ք կարգավորման մասին, եթե չհեռացնեք այն»,- ասել է Չավուշօղլուն։

Նա հայտարարել է, որ այդ թեմայով ուղերձներ են փոխանցվել հատուկ բանագնաց Ռուբեն Ռուբինյանի միջոցով, ինչպես նաև այլ ուղիներով։

Չավուշօղլուի այս հայտարարությունը հաջորդում է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի այն հայտարարությանը, որ հուշակոթողի տեղադրման որոշումը կայացվել է էմոցիոնալ ֆոնի վրա, և սխալ որոշում է։

«Եթե Դուք իմ կարծիքն եք ուզում իմանալ, ես համարում եմ, որ կայացվել է սխալ որոշում և իրականացումն էլ եղել է սխալ»,- ասել էր Փաշինյանը։

ՀՀ ԱԳՆ մամուլի խոսնակ Անի Բադալյանն ասաց՝ Հայաստանը Թուրքիայից պաշտոնական գրություն չի ստացել, բայց Հայաստանի դիրքորոշումն այն է, ինչ հայտարարել է Փաշինյանը։

Անկարայում Ազգային ժողովի նախագահ Ալեն Սիմոնյանն ընդգծել էր, որ Հայաստանում պետական արտաքին քաղաքականությունն իրականացվում է վարչապետի և արտգործնախարարի կողմից, իսկ արձանի տեղադրման որոշումը կայացրել է քաղաքային իշխանությունը։ ԱԳՆ-ն հուշարձանի տեղադրման վերաբերյալ այլ դիրքորոշում ուներ 2021 թվականին։

Հուշակոթողի կառուցման նախաձեռնողներից Արտյոմ Երկանյանը, որը «Նեմեսիս» գործողության մասնակիցներից Արամ Երկանյանի ժառանգն է, հիշում է, որ ԱԳՆ-ն երկու անգամ դրական եզրակացություն է տվել նախագծին, սակայն հուշարձանը տեղադրվել է ոչ պետական ֆինանսավորմամբ։

«Ես առայժմ չեմ նկատել որևէ քայլ, որը վկայում է այն մասին, որ իշխանությունները լրջորեն քննարկում են արձանն ապամոնտաժելու հնարավորությունը, մանավանդ, որ իշխանությունները չէ, որ նման լիազորություն ունեն։ Հույս ունեմ, որ վարչապետի խոսքերը նպատակ ունեին նվազեցնելու Թուրքիայի կողմից մեր վրա գործադրվող ճնշումը»,- ասում է Արտյոմ Երկանյանը։

Նա հույս ունի, որ հուշակոթողը չի հեռացվի, հակառակ դեպքում, ասում է՝ բողոքի ակցիաներն անխուսափելի կլինեն։ Ըստ օրենքի՝ Երևանում հուշարձան տեղադրելու համար Կառավարությունից թույլտվություն, կարծիք կամ եզրակացություն հարկավոր չէ։ Հիմա էլ, եթե այդպիսի հարց բարձրացվի, «Նեմեսիս» գործողության հերոսներին կամ «Ազգային արժանապատվության ասպետներին» նվիրված աղբյուր-հուշակոթողի ապամոնտաժման լիազորություն միայն ավագանին ունի, ինչպես ընդունել է տեղադրման որոշումը։

Ավագանու իշխող «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ Աշոտ Սարգսյանը, որը 2021-ին նախագծին կողմ քվեարկած ավագանու անդամներից է, ասում է, որ իրենց խմբակցությունում հուշակոթողի ապամոնտաժման հարց չի քննարկվել։

«Ես կարծում եմ, որ Թուրքիայի ղեկավարությունը չպիտի խառնվի մեր ներքին հարցերին․ ինչ, որտեղ, ինչ ձևաչաձով՝ մեր որոշումն է։ Իրենց, հնարավոր է, դուր գա կամ չգա, բայց չունեն իրավունք պահանջներ ներկայացնելու»,- ասաց ավագանու անդամը։

Եթե այդպիսի հարց ընդգրկվի ավագանու նիստի օրակարգ, Սարգսյանը դեմ կքվեարկի։ Բայց եթե մեծամասնությունը կողմ քվեարկի, հուշակոթողը կապամոնտաժվի։

Հայկական ավիաընկերությունների համար իր օդային տարածքը փակելուց հետո Թուրքիան միայն ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանին էր թույլատրել մեկնել Անկարա՝ Սևծովյան տնտեսական համագործակցության խորհրդարանական վեհաժողովին մասնակցելու համար։ Թուրքիայի օդը փակ է անգամ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի համար։

Մանրամասները՝ տեսանյութում։

Արփի Հակոբյան