Կարկուտի վնասները դեռ հաշվում են․ գույքագրումից հետո Էկոնոմիկայի նախարարությունում կորոշեն՝ ինչպես աջակցել գյուղացիներին  

Մայիսյան կարկուտը մի քանի րոպեում 80 տոկոսով ոչնչացրել է Արտաշատ խոշորացված համայնքի Աբովյան բնակավայրից Արթուր Գրիգորյանի 3 հեկտար այգու բերքը՝ սալորը, ծիրանը, դեղձն ու թութը։ Մի քանի օր է՝ ձևավորված հանձնաժողովը կարկուտից տուժած գյուղացիների վնասն է  հաշվարկում։

Մինչ կառավարությունը վնասն է ուսումնասիրում, կարկուտից տուժած գյուղացին ասում է՝ բանկն ու պարտատերը երկար սպասել չեն կարող։ Արթուր Գրիգորյանը սրտնեղում է՝  ինչպե՞ս է մարելու վարկի տոկոսներն ու այգին մշակելու համար գնած բուժանյութերի գումարը։

«Գարնանը 300,000 դրամի ծախս եմ արել, «նիսյա» թունաքիմիկատ ու բուժանյութ եմ վերցրել խանութից։ Բոլոր այգետերերն էլ այդպես են անում։ Խանութը մեզ ընդառաջում է, բուժանյութ ու թունաքիմիկատ է տալիս, որ բերքը վաճառենք, իրենց փողերը տանք։ Հիմա բերք չկա»,- Factor am-ի հետ զրույցում դժգոհեց գյուղացին։

Մայիսի 9-ին էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանն այցելել է կարկտահարությունից տուժած Արտաշատ համայնքի Քաղցրաշեն, Մրգանուշ, Աբովյան, Ջրաշեն և մյուս  բնակավայրեր, ծանոթացել վնասի ծավալներին ու գյուղացիների խնդիրներին:

Արթուր Գրիգորյանը ևս մասնակցել է Գևորգ Պապոյանի հետ հանդիպմանը։ Նրա փոխանցմամբ՝ նախարարի հետ քննարկմանը փոխհատուցման մի քանի տարբերակներ են քննարկվել, բայց դեռևս հստակ որոշում չկա, վնասը հաշվարկելուց հետո ամեն ինչ պարզ կլինի։ Կարկուտի հետևանքով բերքից զրկված գյուղացիներն իրենց վնասը մեղմելու նպատակով առաջարկ են արել նախարարին։

«Մենք մի տարբերակ առաջարկեցինք, որ վնասված բերքը գործարաններն ընդունեն, իսկ Կառավարությունը սուբսիդավորում տա այդ գործարաններին։ Օրինակ՝ գործարանը 90 դրամով է մթերում անում, Կառավարությունն այդ գումարի որոշ մասը սուբսիդավորի։ Մի դաշտում մոտ 10 տոննա կարկուտը խփած ծիրան կա, էդ ծիրանն ի՞նչ պիտի անեն»,- հարց բարձրացրեց հողագործը։

Քաղցրաշեն բնակավայրում էլ, դեռ կարկուտի հետևանքներից ուշքի չեկած, օրեր առաջ սելավն է քշել-տարել գյուղացիների բերքը։ Քաղցրաշենի վարչական ղեկավար Աշոտ Խալաթյանի խոսքով՝ մայիսի 5-ին ձևավորված հանձնաժողովը նաև սելավի վնասներն է հաշվարկում։ Վարչական ղեկավարը մատնանշեց, որ սելավը ոչ միայն այգիներին ու հողամասերին է վնաս տվել, այլև լցվել է տները, պարիսպ քանդել։

Գարնան վերջին տեղացած ուժեղ կարկուտից միայն Արտաշատի բնակավայրերը չեն տուժել։ Օրերս առատ կարկուտ է եկել նաև Արմավիրի մարզի Դալար, Նալբանդյան, Ջանֆիդա և այլ գյուղերում։ Խոշոր կարկուտ է տեղացել նաև Արագածոտնի, Լոռու մարզերի մի շարք համայնքներում։ Լոռու մարզի Ճոճկան գյուղում բնական աղետը բերքը 100 տոկոսով է ավերել։ Այստեղ էլ, ինչպես մյուս տեղերում, վնասն են գնահատում։

«Թե՛ բանջարաբոստանային մշակաբույսերը, թե՛ ցորենը, թե՛ պտղատու ծառերն ու խաղողը վնասվել են»,- հավելեց Ճոճկանի վարչական ղեկավար Արա Սիրադեղյանը։

Համայնքում կան հակակարկտային կայանքներ, սակայն, Սիրադեղյանի հավաստմամբ, դրանց գործարկումն անգամ չի օգնել, որպեսզի փրկեն բերքը։ Մինչդեռ Արարատի մարզում որոշ գյուղացիներ պնդում էին, որ իրենց մոտ հակակարկտային կայանքները կա՛մ չեն կրակել, կա՛մ էլ կարկուտից հետո են աշխատել։

Գույքագրումից հետո կհասկանանք, թե ինչպես աջակցենք քաղաքացիներին՝  Factor.am-ին ասաց էկոնոմիկայի նախարարի մամուլի քարտուղար Լիլիթ Շաբոյանը։

«Վնասի գնահատումից հետո կքննարկվի, թե ինչ ձևաչափով կկարողանանք օգնել կարկուտից տուժած քաղաքացիներին։ Աջակցության ձևաչափը կարող է լինել տարբեր»,- հայտնեց մամուլի խոսնակը։

Աջակցության տարբերակներից մեկը հայտնի է․ երկու օր առաջ ԱԺ-ում էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը տեղեկացրել է, որ նախագիծ է մշակվել, որով  առաջարկվում է 50 տոկոս փոխհատուցում տրամադրել գյուղացիների կողմից կարկտապաշտպան ցանցերի անցկացման համար։ Պապոյանը նաև նշել է, որ Նիկոլ Փաշինյանից կոնկրետ հանձնարարական ունեն՝ բարելավել գործող ապահովագրական համակարգը, և ապահովագրական ընկերությունների համար ռիսկերն էականորեն նվազեցնել կամ ռիսկեր չթողնել, որպեսզի նրանք կարողանան համարձակ ապահովագրություն իրականացնել։

Ինչ վերաբերում է հակակարկտային կայանքների աշխատանքին, Պապոյանը վստահեցրել է՝ դրանք աշխատում են, սակայն երբեմն լինում են ամպեր, որոնց դեպքում թնդանոթային համակարգերը 100 տոկոսանոց արդյունավետ չեն։

«Կրակել են բոլոր համայնքներում։ Արարատի մարզի մեկ-երկու բնակավայրում, մասնագետների կարծիքով, սկզբում շատ ուժեղ անձրև է եղել, որի հետևանքով խնդիր է առաջացել սարքի հետ, սարքը չի աշխատել, բայց կողքի 63 համակարգերն աշխատել են»,- նշել է նախարարը։

Մանյա Պողոսյան