08.08.2026 | 18:48
Խաղաղությունն ու բարգավաճումը փոխկապակցված են. Ռուբիոն՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի տնտեսական հնարավորությունների մասին
Լաբորատորիայում առաջին անգամ մարդու ատամներ են աճեցվել
Հասարակություն
18.04.2025 | 10:59
Լոնդոնի King’s College-ի գիտնականներն առաջին անգամ հաջողությամբ աճեցրել են մարդու ատամներ` լաբորատոր պայմաններում, գրում է The Telegraph-ը։ Այս առաջընթացը հնարավոր է դարձել ցողունային բջիջների կիրառմամբ, ինչը կարող է ապագայում փոխարինել ատամնային իմպլանտներին և ատամների վերականգնման այլ մեթոդներին։
Գիտնականները նախկինում հաջողությամբ աճեցրել էին ատամներ մկների համար՝ օգտագործելով մարդկային ցողունային բջիջներ։ Այս նոր ձեռքբերումն ավելի է մոտեցնում ապագայում մարդկանց համար ամբողջությամբ բնական ատամների վերականգնման հնարավորությունը։ Գիտնականներն այժմ ուսումնասիրում են երկու հնարավոր մոտեցում. լաբորատորիայում աճեցնել մեկ ամբողջական ատամ` նախքան դրա տեղադրումը, կամ վաղ փուլի ատամի բջիջները տեղադրել անմիջապես հիվանդի ծնոտի մեջ, որտեղ նրանք կարող են շարունակել զարգանալ:
«Մենք տարբեր գաղափարներ ունենք ատամները բերանում տեղադրելու ուղղությամբ: Մենք կարող ենք փոխպատվաստել երիտասարդ ատամի բջիջները բացակայող ատամի տեղում և թույլ տալ, որ դրանք աճեն բերանի ներսում: Կամ կարող ենք ամբողջ ատամը ստեղծել լաբորատորիայում՝ նախքան այն տեղադրելը հիվանդի բերանում: Երկու տարբերակի համար էլ մենք պետք է լաբորատորիայում սկսենք ատամի զարգացման վաղ գործընթացը»,- նշել է գիտաշխատող Սյուչեն Ժանգը:
