Հայաստանի արդյունաբերության անկումն ու աճը

2025 թ-ի հունվար-փետրվարին նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի նկատմամբ ՀՀ-ում արդյունաբերությունը 19․4% անկում է գրանցել։ Ըստ վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյալների՝ Հայաստանում ամբողջ արդյունաբերության ծավալը կազմել է մոտ 380․5 մլրդ դրամ (մոտ 975 մլն դոլար)։

Այս ժամանակահատվածում հանքագործական արդյունաբերությունը և բացահանքերի շահագործումը կրճատվել է 19․2%-ով, մշակող արդյունաբերությունը՝ 26.2%-ով, էլեկտրականության, գազի գոլորշու և լավորակ օդի մատակարարման ծավալն աճել է 10․7%-ով, ջրամատակարարումը, կոյուղու և թափոնների կառավարումն ու վերամշակումն աճել է 0․3 %-ով։
Մշակող արդյունաբերության մեջ ուշագրավ են 2՝ ոսկերչական արտադրատեսակների և հիմնական մետաղների արտադրության ցուցանիշները․ դրանք կրճատվել են համապատասխանաբար 69․1% ով և 77%-ով։ Սա, ըստ էության, ռուսական ոսկու վերաարտահանման դադարեցման հետևանքն է։ Ինչպես հայտնի է, ռուս-ուկրաինական պատերազմի մեկնարկին հաջորդած միջազգային պատժամիջոցների պայմաններում ռուսական ոսկյա իրերը ներկրվում էին Հայաստան, ապա հայկական մակնշմամբ արտահանվում հիմնականում ԱՄԷ, նաև՝ այլ երկրներ։ ՀՀ-ից ոսկու վերաարտահանման ծավալի կրճատումը սկսվեց 2024-ի մայիսից, երբ Ռուսաստանում տեղի ունեցան ոսկու արտահանման և արդյունահանման համար սահմանված տուրքերի և վճարների օրենսդրական փոփոխություններ։

Ուշագրավ է նաև ծխախոտային արտադրատեսակների արտադրության տպավորիչ աճը՝ 93․1 %․ դրա ծավալը հասել է 44․6 մլրդ դրամի (մոտ 114 մլն դոլար)։

Նկատենք նաև, որ վերջին տասնամյակում արդյունաբերության ծավալները գրեթե կրկնակի աճել են։

Գայանե Խաչատրյան