Թուրքիան կորցրել է արտահանման մրցունակությունը և չի հասնի տարեկան նպատակին

Թուրքիան կորցրել է արտահանման մրցունակությունը, և երկիրը, ամենայն հավանականությամբ, չի հասնի տարեվերջյան 267 միլիարդ դոլարի արտահանման նպատակին՝ բարձր ծախսերի և թույլ փոխարժեքների ֆոնին: Այս մասին հայտարարել է Թուրքիայի արտահանողների ասամբլեայի նախագահ Մուսթաֆա Գյուլթեփեն, գրում է Al Monitor-ը։

Թուրքիայի առևտրային դեֆիցիտը հունիսին աճել է մինչև 6,44 միլիարդ դոլար՝ 2023 թվականի նույն ամսվա 5,33 միլիարդ դոլարից, ընդ որում, ինչպես արտահանումը, այնպես էլ ներմուծումը նվազել են։ Այս մասին են վկայում պաշտոնական տվյալները։

Ելույթ ունենալով TIM-ի կիսամյակային միջոցառման ժամանակ՝ Գյուլթեփեն ասել է, որ Թուրքիան «մեծապես կորցրել է» իր մրցունակությունն արտահանման ոլորտում։ TIM-ը հովանավոր կազմակերպություն է, որը ներկայացնում է ավելի քան 140,000 թուրք արտահանողների, որոնք գրանցված են 61 ասոցիացիաների ներքո և գործում են 27 ոլորտներում:

Ըստ Գյուլթեփեի՝ հիմնական պատճառը բարձր ծախսերն են, որոնք առաջացել են ահավոր գնաճից, ինչպես նաև թուրքական լիրայի ցածր փոխարժեքն ԱՄՆ դոլարի նկատմամբ։

«Վերջին մեկ տարվա ընթացքում գրանցվել է ծախսերի ավելի քան 100 տոկոս աճ, մինչդեռ դոլարի աճը մնացել է 25 տոկոսի մակարդակում։ Ուստի մենք չենք կարող գներ սահմանել շատ ոլորտներում։ Այս ժամանակահատվածում, երբ պահանջարկը նույնպես նվազում է, մեր արտահանումը հայտնվել է բարձր ծախսերի և ցածր փոխարժեքների սեղմանն մեջ։ Մեզ համար դժվար է նույնիսկ հասնել 267 միլիարդ դոլարի նպատակին, որը մենք նախատեսել էինք 2024 թվականի համար»,- ասել է Գյուլթեփեն։

Նրա Խոսքով՝ 2024 թվականին Թուրքիայի արտահանման ծավալը, ամենայն հավանականությամբ, կկազմի 264-267 մլրդ դոլար։ Գյուլթեփեն հույս է հայտնել, որ տարվա վերջին եռամսյակում ավելի ցածր գնաճի շրջանը կհանգեցնի տնտեսական քաղաքականության, որոնք առաջնահերթություն են տալիս արտահանման մրցունակությանը, որը կարող է հանգեցնել երկնիշ աճի։

Վերջերս երկրի տարեկան սպառողական գնաճը ութ ամսվա ընթացքում առաջին անգամ սառել էր, ինչի հետևանքով Թուրքիայի ֆինանսների նախարար Մեհմեթ Շիմշեքը հայտարարեց, որ «ապաինֆլյացիայի գործընթացը սկսվել է»:

Պաշտոնական տվյալների համաձայն՝ հունիսին գնաճը կազմել է 71,6 տոկոս, մայիսին այն հասել էր 18-ամսյա առավելագույնին՝ 75,45 տոկոսի։

Գյուլթեփեն Թուրքիայի կառավարությանը կոչ է արել հնարավորինս արագ վերացնել արտահանման խոչընդոտները:

«Արտահանումը գնաճի դեմ պայքարի ամենաարդյունավետ միջոցն է՝ առանց տնտեսությունը սառեցնելու»,- ասել է նա։

Այս շաբաթվա սկզբին էլ Թուրքիան խթան ստացավ արտահանման ոլորտում, երբ Չինաստանի BYD-ը՝ էլեկտրական մեքենաներ արտադրող աշխարհի խոշորագույն ընկերությունը, համաձայնեց 1 միլիարդ դոլար ներդնել Թուրքիայում գործարան հիմնելու համար, որը տարեկան արտադրելու է  մինչև 150,000 մեքենա:

Էմմա Չոբանյան