Տավուշից կհեռանա՞ն ռուս սահմանապահները. ՔՊ-ից բերում են «Զվարթնոց»-ի օրինակը. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Տավուշի մարզի Ոսկեպար-Բաղանիս միջհամայնքային հատվածում մոտ երկու տարի է, ինչ գործում է ռուսական հենակետը։ 44-օրյա պատերազմից հետո Տավուշում ռուսական հենակետերի թիվն ավելացել է։ Ռազմական այս հենակետի կառուցապատումը սկսվել էր 2022 թվականին։ Այսպիսի հենակետեր կան նաև Բերդում և Նոյեմբերյանում։ Ազատամուտ գյուղում էլ ռուսական ռազմաբազայի զինծառայողները տեղակայվել են համայնքի փրկարար ծառայությանը պատկանող շենքում։

Ոսկեպարի բնակիչներից մեկը Factor TV-ին հայտնեց, որ գյուղից ընդամենը երկու կմ հեռավորության վրա գտնվող ռազմաբազայի նշանակությունն իրենց անհայտ է։

Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունից հետո, թե Ոսկեպար, Բաղանիս և Կիրանց գյուղերի հարակից որոշ տարածքներ ադրբեջանական են և ենթակա են հանձնման, քննարկումներ սկսվեցին՝ իսկ ի՞նչ են լինելու այնտեղ տեղակայված ռուսական հենակետերը։ Վարչապետի թիմակից, ԱԺ պաշտպանության և անվտանգության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Անդրանիկ Քոչարյանը չի բացառում, որ ռուս սահմանապահները կհեռանան Տավուշից։

Ընդդիմադիր «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Աննա Գրիգորյանի կարծիքով՝ ռուսական զորքը Տավուշում կանգնել է ՀՀ իշխանությունների խնդրանքով։ Գրիգորյանի դիտարկմամբ՝ սա նշանակում է, որ դեռ 2020 նոյեմբերին պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել դիրքերը հանձնելու վերաբերյալ։ Ռոբերտ Քոչարյանի թիմակիցն այժմ ռուսական զորքն այնտեղից հանելը բարդ գործընթաց է համարում։

ՀՀ ինքնիշխան տարածքում ռուսական ռազմաբազան տեղակայվել է «ՀՀ-ի և ՌԴ-ի միջև Հայաստանի տարածքում ռուսաստանյան ռազմակայանի մասին» միջպետական պայմանագրի համաձայն։ Հայաստանի կառավարությունը 2022 թվականի հունիսի 17-ին ռուսական ռազմաբազայի հենակետերի տեղակայման ցանկում փոփոխություններ է կատարել, որից հետո էլ Տավուշում ավելացել է դրանց թիվը։ Պայմանագրում արձանագրված է, որ ռուսաստանյան ռազմաբազան Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի հետ համատեղ Հայաստանի անվտանգության ապահովման պարտավորություններ ունի, սակայն այդպես էլ հայտնի չդարձավ՝ հենակետերի թիվն ավելացնելու վերաբերյալ Երևանն ու Մոսկվան նոր պայմանագիր կնքե՞լ են, թե՞ ոչ։ ՀՀ քաղաքացիները հենակետերի ավելացման մասին տեղեկացել էին Պուտինի և ՌԴ ԱԴԾ տնօրենի խորհրդակցության մասին հաղորդագրությունից, երբ վերջինս 2020 թվականի նոյեմբերի 13-ին զեկուցել էր ՀՀ-ում հինգ նոր հենակետ տեղակայելու մասին։

Անդրանիկ Քոչարյանը, առանց որևէ իրավական փաստաթղթի հղում անելու, պնդում է՝ օրինական են տեղակայված։

Ազատ քաղաքացի ՀԿ նախագահ Հովսեփ Խուրշուդյանը հիշեցնում է, թե ինչպես են հայ-ադրբեջանական սահմանին կանգնած ռուսական զորքերը վճռական պահերին լքել իրենց հետակետերը և չեն իրականացրել պայմանագրով նախատեսված պարտավորությունները։

Երբ պաշտոնական Երևանը հայտարարեց «Զվարթնոց» օդանավակայանից ռուս սահմանապահների դուրսբերման մասին, Եվրոպայի հետ հարաբերությունները խորացնելուն կողմ քաղաքական գործիչները չբացառեցին, որ ՌԴ-ն հայ-ադրբեջանական սահմանից ևս կհեռացնի իր զորքերը։ Ըստ Հովսեփ Խուրշուդյանի՝ նման որոշումը ՀՀ-ի համար դրական ազդեցություն կունենա։

Ռուսական սահմանապահների նկատմամբ անվստահությունն աճեց հատկապես Արցախում խաղաղապահ առաքելության տապալումից հետո։ Չնայած առաքելության նպատակը հայ բնակչության պաշտպանությունն էր, սակայն սեպտեմբերյան ագրեսիայից հետո ընդամենը մի քանի օրում Արցախն ամբողջությամբ հայաթափվեց։

Մանրամասները՝ տեսանյութում։

Նարեկ Կիրակոսյան