Քաղաքականություն
26.07.2023 | 23:30
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հայտարարել է, որ Անկարան ակնկալում է, որ 2023 թվականին Թուրքիան կհասնի 6 միլիարդ դոլարի զենքի վաճառքի ցուցանիշի՝ անցյալ տարվա 4,4 միլիարդ դոլարի համեմատ ավելացնելով գրեթե 36,3 տոկոսով, գրում է Al Monitor-ը։
«Առաջին կիսամյակում մենք արդեն հասել ենք արտահանման ռեկորդային մակարդակի՝ 2,3 միլիարդ դոլար»,- ասել է Էրդողանը Ստամբուլում անցկացվող Միջազգային պաշտպանական արդյունաբերության ցուցահանդեսին (IDEF23) ուղղված տեսաուղերձում։
Թուրքիայի պաշտպանական և ավիացիոն ոլորտի արտահանման եկամուտները 2022 թվականին անցել են 4 միլիարդ դոլարի շեմը՝ 2021 թվականի 3,2 միլիարդ դոլարի դիմաց: Պաշտպանական արտահանման կտրուկ աճը հիմնականում վերաբերում է օդատիեզերական ոլորտին և երկրի անօդաչու սարքերին, որոնք օգտագործվում են ավելի քան 30 երկրներում:
Վերջերս անօդաչու թռչող սարքերի առաջատար արտահանող «Baykar Technology»-ն երկու միլիարդ դոլարի պայմանագիր է կնքել Սաուդյան Արաբիայի Պաշտպանության նախարարության հետ՝ տեխնոլոգիաներ փոխանցելու և իր առաջադեմ Akinci անօդաչու թռչող սարքերը համատեղ արտադրելու համար: Ընկերության նախագահ Հալուք Բայրաքթարն ասել է, որ գործարքը մշակվել է մեկ տարի: Թեև նա գործարքն անվանում է «ամենամեծը, որը երբևէ կնքվել է թուրքական ընկերության կողմից», չի հայտնել դրա մանրամասների մասին։
Թուրքիայի պաշտպանական արդյունաբերության վարչության նորանշանակ ղեկավար Հալուք Գորգյունը CNN TURK-ի հետ զրույցում ասել է, որ Թուրքիայի երբևէ կնքված ամենակարևոր արտահանման գործարքը, նկատի ունենալով անօդաչուների գործարքը, արժե ավելի քան 3,1 միլիարդ դոլար՝ առանց լրացուցիչ մանրամասներ հայտնելու։
Մինչ Սաուդյան Արաբիան ընտրել է Akinci անօդաչու թռչող սարքերը, շատ երկրներ ձեռք են բերել ավելի փոքր և էժան Bayraktar TB2-ները: Դրանց թվում են Ուկրաինան, Ադրբեջանը, դրանք ցանկանում են ձեռք բերել նաև Լեհաստանը, Ռումինիան, Կատարը, աֆրիկյան մի շարք երկրներ։
IDEF 23-ում Էրդողանը Թուրքիան անվանել է «անօդաչու թռչող սարքերի տեխնոլոգիայի առաջատար երեք երկրներից մեկը» և «սեփական ռազմանավեր արտադրող 10 երկրներից մեկը»: Նա նաև ասել է, որ Թուրքիան պաշտպանական ոլորտում իրականացնում է 850 տարբեր նախագծեր՝ հղում անելով մի քանի նոր զինատեսակների, որոնք Թուրքիան առաջին անգամ ցուցադրում է IDEF 23-ի ժամանակ։
Թուրքիայի նախագահը քննադատել է նաև Անկարայի դեմ «զենքի մատակարարման միջազգային էմբարգոն և սահմանափակումները»։
«Չնայած մեր առջև դրված բացահայտ կամ քողարկված էմբարգոյին՝ Թուրքիան շարունակում է նպատակաուղղված աշխատել պաշտպանական արդյունաբերությունը զարգացնելու ուղղությամբ»,- ասել է նա:
Էրդողանն էմբարգոների և Թուրքիային զենք վաճառելու սահմանափակումների վերացումն օգտագործում էր որպես լծակ՝ ՆԱՏՕ-ին Շվեդիայի անդամակցության հայտի վավերացման համար։ Շվեդիան և Ֆինլանդիան նշել են, որ իրենք Թուրքիայի դեմ էմբարգո չունեն, սակայն Էրդողանը ցանկանում է, որ ՆԱՏՕ-ի մյուս դաշնակիցները, մասնավորապես՝ ԱՄՆ-ը, Կանադան և Նիդերլանդները, չեղարկեն սահմանափակումները:
Կանադական լրատվամիջոցները հաղորդել էին, որ Օտտավան կարող է թուլացնել իր զենքի արտահանման սահմանափակումները Թուրքիայի դեմ, սակայն Կանադայի կառավարությունը դեռևս չի հաստատել տեղեկությունը։
Ավելի վաղ էլ Նիդերլանդներն էր հայտարարել, որ վերացնում է Թուրքիայի դեմ 2019 թվականին սահմանված էմբարգոն։
Էմմա Չոբանյան
