Սիրիան ՌԴ-ի և Թուրքիայի համար դարձել է Մերձավոր Արևելքում իրենց դիրքերն ուժեղացնելու համար պայքարի վայր. Ռուբեն Սաֆրաստյանը՝ Իդլիբում իրավիճակի մասին

Իրադրությունը Սիրիայի Իդլիբ նահանգում սրված է, քաոսային, և միտումներ կան, որ կարող է ավելի սրվել: Այսօր լրագրողների հետ հանդիպմանը նման կարծիք հայտնեց ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն Ռուբեն Սաֆրաստյանը:

«Մասնավորապես, կորուստներ ունենալուց հետո Թուրքիան հայտարարեց, որ ռազմական գործողություններ են սկսում Սիրիայի տարածքում՝ Իդլիբի նահանգում, պայմանական «Գարնանային վահան» անվանումով: Դրանից հետո և՛ թուրքական զորամիավորումները, և՛ Թուրքիայի հսկողության տակ գտնվող զինյալները՝ հիմնականում ջիհադական ծայրահեղական խմբավորումները, անցան հարձակման»,- նշեց նա:

Վերջին 1-2 օրվա ընթացքում թուրքական հարձակումը, նրա գնահատմամբ, հաջողություն է բերել. «Հաղորդումներ կան, որ նրանք մեծ թվով զենք-զինամթերք և զինվորականների են ոչնչացրել սիրիական բանակում, հետ են գրավել մոտ 20 բնակավայր, այսինքն՝ այն տարածքների մի մասը, որ սիրիական բանակն ազատագրել էր վերջին օրերին թուրքամետ զինյալներից»:

Եվ երկրորդ, թուրքագետի խոսքով, տվյալներ կան, որ ռուսական օդուժն այլևս օժանդակություն չի ցուցաբերում սիրիական բանակին և նրան աջակցող ուժերին: «Դա է պատճառը, որ Թուրքիան, օգտագործելով հրետանի և անօդաչուներ, կարողացել է նման հաջողությունների հասնել»,- նշեց նա:

Ռուբեն Սաֆրաստյանի խոսքով՝ այս իրադրությունն աշխարհաքաղաքական տեսանկյունից գնահատելով՝ կարելի է ասել, որ Սիրիան ուժային երկու կենտրոնների՝ Ռուսաստանի և Թուրքիայի համար դարձել է մի տարածաշրջան, որտեղ նրանք պայքարում են Մերձավոր Արևելքում իրենց դիրքերն ուժեղացնելու համար:

«Երբ 2015 թվականին խոցվեց ռուսական ռազմական ինքնաթիռը, այս երկու ուժերը հարաբերությունների լարվածության շատ բարձր մակարդակի առջև էին: Բայց ելնելով իրենց աշխարհաքաղաքական շահերից՝ կարողացան հարթել այդ լարվածությունը: Չնայած դրան՝ այս երկու աշխարհաքաղաքական ուժերն իրենց շահերը առաջ տանելու ձգտման ճանապարհին հակառակորդներ են մնում, որովհետև երկուսն էլ ուզում են իրենց դիրքերն ուժեղացնել: Եվ երկու ուժային կենտրոնների բախումը տեղի ունեցավ Իդլիբի նահանգում, որովհետև սա վերջին խոշոր տարածաշրջանն է, որը դուրս է Սիրիայի օրինական կառավարության հսկողությունից, և Թուրքիան մեծապես շահագրգռված էր՝ իր հսկողության տակ գտնվող այս ջիհադական ծայրահեղական խմբավորումների միջոցով տարածաշրջանն իր հսկողության տակ պահել»,- մանրամասնեց թուրքագետը:

Այս իրավիճակում նա կարևորում է առաջիկա օրերի զարգացումները. մարտի 5-ին Մոսկվայում պետք է տեղի ունենա Պուտինի և Էրդողանի հանդիպումը, ինչից հետո որոշակի պարզություն կլինի:

«Արդեն նախանշաններ կան, որ երկու կողմերն էլ որոշակի զիջումների են փորձում գնալ, որովհետև երկուսն էլ ունեն ընդհանուր շահեր: Բայց հնարավոր կլինի՞ պահպանել զսպվածությունը, որի նշանները կան: Մի կողմից կողմերը կփորձեն զսպվածություն պահպանել, բայց մյուս կողմից՝ կփորձեն բանակցություններում իրենց դիրքերն ուժեղացնել: Մանավանդ, որ Պեսկովը երեկ բացահայտերոն հայտարարեց, որ դժվար բանակցություններ են լինելու»,- ասաց բանախոսը:

Անդրադառնալով փախստականների խնդրին՝ Ռուբեն Սաֆրաստյանը նշեց, որ Թուրքիան այս խնդիրն օգտագործում է ԵՄ երկրների, մասնավորապես՝ Գերմանիայի և Ֆրանսիայի վրա ճնշում գործադրելու համար:

«Արդեն տվյալներ կան, որ այս երկու օրվա ընթացքում շուրջ 100 հազար մարդ հատել է ԵՄ սահմանները, հիմնականում՝ Բուլղարիայում և Հունաստանում: Հաղորդագրություններից երևում է, որ Թուրքիան փախստականների հետ որոշակի խմբեր է բաց թողնում, և լուսանկարներից երևում է, որ նրանք հիմնականում երիտասարդներ են: Մեծ մտավախություն կա, որ նրանք հատուկ պատրաստված ջիհադիստական խմբավորումների անդամներ են, որոնց փախստականների կերպարով Թուրքիան ներմուծում է Եվրոպա»,- ամփոփեց Ռուբեն Սաֆրաստյանը՝ ընդգծելով, որ սա կարող է գործիք դառնալ Թուրքիայի համար, ինչը շատ վտանգավոր է: