Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև դիվանագիտական հարաբերություններ հնարավոր են առանց խաղաղության համաձայնագրի ստորագրման․ Բորիս Նավասարդյան․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Ռուսաստանին «թույլ օղակ» է պետք, որի միջոցով կկարողանա պահպանել իր ազդեցությունը տարածաշրջանում, և Մոսկվան Հայաստանն այդպիսի օղակ է համարում։ Այս մասին Factor TV-ին տված հարցազրույցում հայտարարել է քաղաքական վերլուծաբան, Երևանի մամուլի ակումբի պատվավոր նախագահ Բորիս Նավասարդյանը։

Նրա խոսքով՝ հայկական ընդդիմությունը նույնպես մնում է Մոսկվայի ազդեցության լծակներից մեկը Հայաստանում։ Նա Ռուսաստանի կողմից Հայաստանի նկատմամբ շարունակվող տնտեսական սահմանափակումները՝ գյուղատնտեսական արտադրանքի, ալկոհոլի, հանքային ջրի և այլ ապրանքների ներմուծման արգելքը, համարում է խորհրդարանական ընտրություններից առաջ սկսված ճնշման շարունակություն։

Վերլուծաբանի խոսքով՝ այս աշնանը կայանալիք տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններն այժմ այս ճնշման թիրախներից են։ Նավասարդյանը նշել է, որ Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև խորը անհամաձայնությունները հիմնված են ոչ միայն արտաքին քաղաքականության անհամաձայնությունների, այլև երկու երկրների պետականության մոդելների տարբերությունների վրա։

Հայ-ադրբեջանական կարգավորման վերաբերյալ վերլուծաբանը նշել է, որ ներկայում Ադրբեջանի հետ խաղաղության համաձայնագիր ստորագրելու որևէ մեխանիզմ չի տեսնում՝ բացի Հայաստանի Սահմանադրության փոփոխության վերաբերյալ հանրաքվե անցկացնելուց։ Միաժամանակ, նա գնահատում է, որ հայ հասարակությունը դեռևս պատրաստ չէ իրականացնել սահմանադրական բարեփոխումներ, և գոյություն ունեցող սոցիալական բևեռացման համատեքստում հանրաքվեի անցկացումը լավագույն գաղափարը չէ։

Նավասարդյանը նաև կարծում է, որ Բաքուն և Երևանը դեռևս պատրաստ չեն գիտակցաբար իրականացնել խաղաղության համաձայնագրի բոլոր 17 կետերը։ Հաշվի առնելով, որ դրա ստորագրումն այժմ անհնար է, վերլուծաբանը կարծում է, որ Հայաստանին և Ադրբեջանին անհրաժեշտ է միջանկյալ փաստաթուղթ, որը թույլ կտա շարունակել կարգավորման գործընթացը։ Միաժամանակ, Նավասարդյանն ընդգծել է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև դիվանագիտական ​​հարաբերությունների հաստատումը հնարավոր է նույնիսկ առանց խաղաղության համաձայնագրի ստորագրման։

Սկզբնական փուլում, ըստ նրա, կարող են օգտագործվել երրորդ երկրների դիվանագիտական ​​​​ներկայացուցչությունները. օրինակ՝ Ղազախստանի դեսպանատունը Երևանում կարող է ներկայացնել Ադրբեջանի շահերը, իսկ Հայաստանի դեսպանատունը Թբիլիսիում կարող է նպաստել ադրբեջանական կողմի հետ շփումներին։

Խոսելով TRIPP նախագծի մասին՝ Նավասարդյանը նշել է, որ ԱՄՆ-ի պատերազմն Իրանի հետ չի նվազեցրել Վաշինգտոնի հետաքրքրությունը դրա իրականացման նկատմամբ։

Վերլուծաբանը նաև անդրադարձել է ներքաղաքական իրավիճակին։ Նրա կարծիքով՝ տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններից առաջ հայ հասարակության բևեռացումը ձեռնտու է և՛ իշխանությանը, և՛ ընդդիմությանը։ Նավասարդյանը նաև աբսուրդային է որակել միտքը, որ ընդդիմությունը կարող է համաձայնվել սահմանադրական հանրաքվեի։

Վերլուծաբանի խոսքով՝ արտաքին քաղաքականության հարցերը ներկայում հատկապես կարևոր են Հայաստանի համար, սակայն ներքաղաքական սուր հակամարտությունը խոչընդոտում է այս ոլորտում արդյունավետ քաղաքականություն վարելու՝ երկրի կարողությունը։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում։

Սամվել Մելիքսեթյան